Sık Sorulan Sorular

TAREKS, Ticaret Bakanlığı'nın dış ticarette risk esaslı kontrol sistemidir. Ürün güvenliği denetimine tabi eşyanın ithalatında, gümrük beyannamesine işlenmek üzere bir referans numarası üretir. Bu numara olmadan denetime tabi eşyanın ithalatı tamamlanamaz.

Evet. CE işareti üreticinin uygunluk beyanıdır; TAREKS ise bu beyanın ve ürünün Türkiye mevzuatına uygunluğunun ithalat aşamasında denetlenmesidir. İkisi birbirinin yerine geçmez. CE işaretli ürünlerin önemli bir bölümü ithalatta ayrıca denetime tabidir.

Risk analizi sonucunda doğrudan onay çıkarsa aynı gün içinde referans numarası üretilebilir. Belge kontrolü istenirse genellikle 1–3 iş günü, fiziksel muayene istenirse muayene randevusuna bağlı olarak 5–10 iş günü sürer. Kullanılmış eşya gibi bakanlık izni gerektiren dosyalarda süre 10–25 iş gününe çıkabilir.

Sistem; ithalatçı, üretici, ürün ve menşe gibi değişkenlere göre bir risk değerlendirmesi yapar ve başvurunun hangi denetim aşamasına gideceğini buna göre belirler. Düzenli olarak eksiksiz ve uygun dosya sunan ithalatçıların başvuruları zamanla daha az fiziksel muayeneye yönlendirilir. Bu nedenle ilk başvuruların doğru kurgulanması uzun vadeli bir yatırımdır.

Olumsuz kararlara karşı, kararın tebliğinden itibaren belirli bir süre içinde itiraz hakkınız bulunur. İtirazın gerekçeli olması ve eksikliği gideren belgelerle desteklenmesi gerekir. Süre kısa olduğu için kararın hemen ardından harekete geçilmelidir; itiraz dosyasını biz hazırlıyoruz.

Eşya nihai tüketiciye sunulmayacak, üretimde girdi olarak kullanılacaksa muafiyet talep edilebilir. Muafiyet otomatik değildir: sanayi sicil belgesi, kapasite raporu ve girdi–nihai ürün ilişkisini gösteren teknik beyanla başvurulması ve başvurunun ithalattan önce yapılması gerekir.

Yanlış GTİP beyanı, yalnızca vergi farkı değil; denetim yükümlülüğünün atlanması anlamına da gelebilir. Bu durum, cezai yaptırım ve eşyanın tasfiyesine kadar giden sonuçlar doğurabilir. Kod seçiminin ürünün gerçek fonksiyonuna göre yapılması esastır.

TAREKS denetimi için yükleme öncesi 1 hafta çoğu dosyada yeterlidir. Ancak kullanılmış eşya izni, ÜTS kaydı veya muafiyet başvurusu gerekiyorsa 3–4 hafta öncesinden başlanması gerekir. Emin değilseniz, proforma faturayı gönderin; hangi takvimle ilerlemeniz gerektiğini söyleyelim.